Spis mistrzów Taijiquan
Chen Changxing (Chang-Hsin) (1771-1853) -
reformator stworzonego przez
Chen Wangtinga stylu Chen, który uprościł
do 1 lu 'taiji' (tai-chi) i 1 lu 'paochui' (pao-twi), czyli tzw.
"13 form", tworząc tym samym
'laojia', "starą odmianę" stylu;
(wedle niektórych "nową" stworzył współczesny mu
Chen Youbeng, nie należy jej jednak mylić
z obecną formą 'xinjia', której autorem jest
Chen Fake). Nauczyciel
Yang Luchana. Syn Chen Changxinga,
Gengyun przekazał wiedzę swemu synowi, Yanxi, a ten swemu synowi,
Chen Fake.
Chen Fake, in. Chen Fu-Ku (1887-1957).
Prawnuk (lub wnuk) Chen Changxinga,
jego spadkobierca za pośrednictwem Chen Gengyuna i Chen Yanxi
(ojciec). Uprawiał obydwie formy Dużego Stylu
('laojia'). Koncentrował się na formach
ręcznych, wzbogacając techniki w porównaniu z wersją tradycyjną. Do
jego stylu należały także ćwiczenia z mieczem, lecz nauczył ich
tylko niewielu uczniów. W jego formach zmienia się tempo wykonywania
i wysokość pozycji. Wprowadził 3 poziomy wykonywania form: 'dipan' -
niski, obszerne ruchy, 'zhongpan' - średni i 'gaopan' - wysoki (ruchy
krótkie i subtelne). Pozwalał uczniom na wprowadzanie własnych
modyfikacji i w jego odmianie przyjmuje się, że od wierności
technik ważniejsza jest wierność zasadom. Zmiany, które wprowadził,
spowodowały utworzenie całkowicie nowej formy, zwanej
'xinjia', składającej się - jak
'laojia' - z dwu 'lu' (form)
- 'taiji' i 'paochui'.
Po wielu walkach stoczonych w okolicach Chenjiagou w 1930 roku
pojawił się w Pekinie, na wezwanie krewnego
Chen Zhaopi,
gdzie pokonał najstarszego z trzech braci
Li. Jego uczniami zostali Xu Yushen - szef
pekińskiego Instytutu Guoshu, wybitny mistrz 'bagua'
Li Jianhua i aktor opery
pekińskiej Yang Xiaolou. Wsławił się też "nieruchomą" walką z zapaśnikiem
Shen Sanem.
Uczył swych synów - Chen Zhaoxu i
Chen Zhaokui oraz córkę Chen Baoqu.
Prócz powyższych miał wielu uczniów spoza rodziny, jak
Feng Zhiqiang czy Deng Jie.
Swoim uczniom pozwalał na dość dowolne traktowanie form i tworzenie
własnych interpretacji ruchów, co przyczyniło się do powstania wielu
odmian tego stylu, istniejących zwłaszcza w Pekinie. Z broni ćwiczył
tylko formę z mieczem, i tylko jej nauczał. Jego spadkobiercy,
posługujący się innymi przyrządami, poznawali te formy w Chenjiagou.
Obecnym spadkobiercą jest Chen Xiaowang,
który otrzymał od starszyzny z Chenjiagou notatki swych poprzedników.
Prócz Chen Xiaowanga i Feng Zhiqianga dużą rolę odgrywają
Chen Zhenglei i Wang Xiang.
Chen Qingping, in. Chen Chin-Ping (1795-1868).
Uczeń Chen Changxinga, a - według niektórych -
także Chen Youbenga. Po przeprowadzeniu się do
wioski Zhaobao, do domu rodziny swej żony, przyjęty na naukę przez
Zhang Yana,
zwanego "Magiczną Dłonią", jednego z dziedziców stylu
Zhaobao, który
złamał w ten sposób zasadę nauczania tylko członków rodziny. Łącząc
nauki jednego i drugiego nauczyciela, Chen Qingping stworzył własny
"mały styl" ('xiaojia'), złożony z dwu
form (jak w Starym Stylu). Jego uczniami byli
Wu Yuxiang,
Li Jingyan,
Niu Fahu i
He Zhaoyuan.
Chen Wangting (Chen Wang-Ting), zw. Zhouting -
poł. XVII w. Zamieszkały w Chenjiagou, w hrabstwie Wen, prowincja
Henan (Honan). Wspomniany w "Kronice prefektury Huaiqing", "Kronice
hrabstwa Wen" i "Kronice hrabstwa Anping" jako dowódca oddziału
milicji terytorialnej hrabstwa Wen na 3 lata przed upadkiem
dynastii Ming (1644). Zapisany również w "Genealogii rodziny
Chen" jako członek 9 generacji rodziny od czasu zamieszkania
w Chenjiagou. Twórca 7 form stylu Chen, ćwiczeń
'tuishou' i podstawowych technik
walki włócznią, ćwiczonych w parach. Autor "Pieśni o Uderzeniach
jak Wystrzał". Na jego styl wpłynęły metody ćwiczeń 'daoyin' (obecna
nazwa 'qigong'), głębokiego oddychania 'tuna' i metod zaczerpniętych
z wielu sztuk walki, poznanych przez niego w trakcie kariery wojskowej.
Szczególną rolę odegrały techniki "uderzeń jak wystrzał",
zaczerpnięte z formy stworzonej przez generała
Qi Jiguanga (cała forma szybka
'paochui' - Pao-Twi - oparta
została na tej metodzie) i nauki mistrza stylu
Zhaobao
Jiang Fa, wziętego
do niewoli przez milicję hrabstwa Wen ok. 1640 roku.
W postaci stworzonej przez niego styl istniał do czasów
Chen Changxinga i
Chen Youbenga, w których styl został
zreformowany, dzieląc się na odmiany
"starą" i "nową",
a w następnym pokoleniu jeszcze "małą".
Chen Xiaowang, ur. 1946. Syn Chen Zhaoxu, wnuk
Chen Fake. Uczył się od swego ojca, potem zaś
w tajemnicy (czasy Rewolucji Kulturalnej) od
Chen Zhaopi i
Chen Zhaokui. Twórca form
'shi jiu shi lu' i
'san shi ba shi lu'.
Jego metoda treningowa oparta jest o
'laojia' (2 formy) i obejmuje też
formę z mieczem, podwójnym mieczem,
szablą, podwójną szablą,
drągiem (lancą) i halabardą,
a także dodatkowe ćwiczenia z metalową (drewnianą) kulą, długim
drągiem i in. Jednak publicznie najczęściej demonstruje
odmianę 'xinjia'; zna też
'xiaojia'. W latach 90. przy pomocy m.in.
Shen Xijinga i Jana Silberstorffa
założył pierwszą ogólnoświatową organizację 'taijiquan',
World Chen Tai Ji Association.
Chen Youbeng (Yu-Ben), współczesny
Chen Changxinga; niewiele istnieje
materiałów na temat jego życia - spadkobiercą stylu był
Chen Changxing i jego dotyczy większość zapisków. Wedle niektórych
twórca Nowego Stylu rodziny Chen
('xinjia'), jednak obecna
wersja "Nowego Stylu" powstała w otoczeniu mistrza
Chen Fake. Podobno pierwszy spośród członków
rodziny Chen stwierdził, że wobec przewagi broni palnej nie
opłaca się uczyć walki na białą broń i skupił się na zdrowiu
i samoobronie; w tym kierunku poszły wprowadzane przez niego
zmiany. Nauczyciel (?) Chen Qingpinga.
Chen Zhaokui. Syn i uczeń
Chen Fake. W okresie prześladowania starszyzny
rodu Chen (zaliczeni do obszarników i wyzyskiwaczy; chodziło jednak
prawdopodobnie o to, że dla miejscowej ludności jego członkowie
byli wielkimi autorytetami, niezależnymi od partii komunistycznej)
powrócił do rodzinnej wioski, gdzie w tajemnicy przed władzami
rozpoczął treningi z piętnastoma młodymi ludźmi, wśród których byli
Chen Xiaowang i
Chen Zhenglei.
Z tej liczby obecnie pięć osób jest wybitnymi instruktorami 'taiji',
znanymi na świecie. W ten sposób przygotował grunt pod obecną ekspansję
stylu Chen, powoli stającego się najpopularniejszą odmianą 'taiji'
na świecie - żaden inny styl nie dysponuje bowiem taką kadrą (po
okresie prześladowań wielcy mistrzowie innych szkół albo
nie pozostawili spadkobierców, albo pełną wiedzę posiada
jedynie jedna, na ogół stara osoba).
Chen Zhaoxu. Najstarszy syn i uczeń
Chen Fake, ojciec
Chen Xiaowanga, obecnego spadkobiercy stylu.
W okresie prześladowań komunistycznych zaliczony do obszarników
i zesłany do obozu pracy (laogai). Zastrzelony w trakcie próby
ucieczki. Po jego śmierci (już po śmierci Chen Fake), obowiązek
ocalenia stylu przejęli Chen Zhaopi i brat
Zhaoxu, Chen Zhaokui.
Chen Zhenglei. Uczeń
Chen Zhaopi i
Chen Zhaokui. Zawodowy instruktor 'taiji',
twórca 18-ruchowej formy Chen opartej głównie o
'laojia' i niektóre ruchy z
'xinjia'. W młodości prześladowany
za przynależność do rodziny obszarniczej, znawca
'laojia', a także zmodyfikowanej wersji
Chen Fake. Od 1988 roku członek Zgromadzenia
Narodowego Chińskiej Republiki Ludowej. Jeden ze "strażników bramy"
stylu Chen.
Cheng Man-Ching (?-?), profesor literatury
i kaligrafii z Shanghai (Szanghaju); w dojrzałym wieku ofiara ciężkiej
choroby spowodowanej przepracowaniem, a także urazem głowy
w dzieciństwie (przygniótł go walący się mur), na skutek tego
rozpoczął naukę u Yang Chengfu,
zostając jego najmłodszym, ostatnim uczniem i specjalistą
od 'Pchających Dłoni';
zajmował się także wędrówkami po
górach
i zielarstwem. W okresie podboju Chin przez Japończyków uciekał
przed nimi po całym kraju, wszędzie prowadząc nauczanie. By móc
nauczyć nowych adeptów w krótkim czasie, jaki miał do dyspozycji,
stworzył skróconą i ułatwioną formę stylu Yang (37 ruchów) oraz
skróconą formę miecza. Po rewolucji osiadł na Tajwanie, gdzie założył
szkołę. Jego spadkobiercą jest obecnie Ben Peng Lo,
opiekujący się rodziną mistrza, a jednym z wybitnych uczniów
Li Muxiang (Lee Mu-Hsiang), swego czasu sekretarz komisji
'taijiquanu' Chińskiego Związku Guoshu (tajwańska państwowa
organizacja, zajmująca się krzewieniem sztuk walki). Większość
działających w latach 60. i 70. na Zachodzie instruktorów to uczniowie
Cheng Man-Chinga, z T.T. Liangiem na czele.
Feng Zhiqiang, ur. 1928, uczeń
Chen Fake, znany z inowacyjnego podejścia do form.
Twórca 48- i 24-ruchowej formy stylu Chen oraz własnej metody ćwiczeń
"pchających dłoni", polegających
nie na ustalonych sekwencjach, lecz na
'san tuishou' ("swobodnych pchających
dłoniach", "wolnej walce"). Autor książki "Chen style Taijiquan",
jedynej wydanej po angielsku książki na temat tego stylu. Jego inowacje
krytykowane są przez niektórych mistrzów.
Qi Jiguang (1528-1587) - generał, gubernator
wojskowy wielu prowincji, m.in. również Fujian (Fukien), gdzie
przyczynił się do rozwoju sztuk walki, organizując konkursy
i popierając wiele szkół. Autor "32 form Wystrzałowego Boksu" -
książki, opisującej stworzoną przez niego formę, do której zaadoptował
techniki 16 różnych szkół, poznanych przez siebie w trakcie kariery
wojskowej, opierając je na zasadach 'paochui'. Stworzona przez
Chen Wangtinga forma
'paochui' stylu Chen to wersja
formy Qi Jiguanga, skrócona o parę ruchów.
Quan You (1834-1902) Uczeń
Yang Banhou. Mandżur, oficer cesarskiej straży.
Jedna z wielu osób z dworu cesarskiego, która uczyła się u Yang Banhou.
Ćwiczył duży i mały styl Yang. Ojciec
Wu Jianquana.
Wu Jianquan, in. Wu Chian-Chyan, prawdziwe
nazwisko Quan (1870-1942). Syn Quan You. W oparciu
o styl Yang, przekazany mu przez ojca stworzył własną odmianę Małego
Stylu, zwaną stylem Wu od rdzennie chińskiego nazwiska, które przybrał
po obaleniu dynastii mandżurskiej.
Yang Luchan (Lew-Shan, Lushan),
zw. Wuti (1799-1872) - twórca stylu Yang, początkowo niewiele
różniącego się od stylu Chen (dwie formy
Chen Changxinga). O sposobie, w jaki posiadł
tajemnice rodu Chen krążą
sprzeczne legendy.
Darzony szacunkiem, gdyż nigdy nikogo nie zabił. Ostatecznie
osiedlił się w Pekinie, gdzie założył rodzinę i rozpoczął nauczanie.
W tym czasie stał się bohaterem wielu
wydarzeń, które dały asumpt
do późniejszych opowieści. Podobno wyrzucał z palców strzały, wbijając
je w cel tak głęboko, jakby były wystrzelone z łuku. Jego koronną
bronią była jednak włócznia. Ojciec Yang Banhou
i Yang Jianhou.
Yang Banhou zw. Yu (1837-1892) Najstarszy syn
Yang Luchana, znany z silnego charakteru
i zamiłowania do walki. Atakował pierwszy. W młodości b. surowo
trenowany przez ojca.
Jego styl nazywano Małym Stylem. Nie lubił nauczania, na które
zdecydował się, gdy zapragnęli pobierać od niego nauki dworzanie
z cesarskiego pałacu - zmusiło go to do wprowadzenia ułatwień
w treningu. Z przyjemnością za to dawał różnorakie pokazy.
Nauczyciel Quan You.
Yang Chengfu, in. Yang Ching-Fu właściwe imię
Chao-Chin (1883-1936). Najmłodszy syn
Yang Jianhou. Opracował obecnie ćwiczone
formy stylu Yang - jego styl znawcy nazwali Udoskonalonym Dużym
Stylem. Docenił 'taijiquan' i rozwinął się jako wojownik dopiero
po śmierci dziadka i ojca, co spowodowało, że podczas treningu
musiał posługiwać się ich notatkami; zapewne przyczyniło się to
do powstania różnic między stylami Yang i Chen (do jego czasów
uważano je za ten sam styl). Za wybitnego mistrza uznany wspólnie
przez innych mistrzów 'taiji'. Nauczyciel Yang Sou-Chunga
(najstarszy syn), Fu Zhongwena, męża swej siostrzenicy
uważanego za najwierniejszego ucznia i
Cheng Man-Chinga, twórcy skróconej odmiany 'taiji'
Yang (37 ruchów i krótka forma z mieczem). W Pekinie działa obecnie
otoczony szacunkiem jego najmłodszy syn, Yang Zhenduo, będący
jednak małym chłopcem w momencie śmierci ojca.
Yang Jianhou, in. Yang-Chian (1839-1917). Młodszy
syn Yang Luchana, zwany "Panem Numer Trzy".
Łagodnego charakteru, na surowe metody treningowe ojca reagował
źle. Jego styl zwany
jest Średnim Stylem. Wybitny nauczyciel. Nauczał małego, średniego
i dużego stylu w zależności od tego, jakie były potrzeby jego uczniów.
Znany z umiejętności wyrzucania pocisków, walki
kijem i ścierką. Ojciec
Yang Shaohou i
Yang Chengfu.
Yang Shaohou, in. Yang Chao-Hsiung (1862-1930).
Starszy syn Yang Jianhou. Reprezentował Duży
i Mały Styl. Odważny i mocny, lubił atakować pierwszy. Bardzo surowy
jako nauczyciel, nie zostawił po sobie uczniów. Znany z walki
z zamkniętymi oczyma.
copyright © Jaromir Śniegowski
Polskie Towarzystwo Rozwoju Chen Taiji Quan
Oficjalna strona Towarzystwa: www.chen.org.pl,
e-mail: chen@chen.org.pl
Treść: Jaromir Śniegowski, Wykonanie strony: Tadeusz Jasienski