Spis mistrzów Taijiquan


Historia Taiji | Spis Mistrzów część 1 | część 2 | Zhang Shanfeng | Anegdoty



Chen Changxing (Chang-Hsin) (1771-1853) - reformator stworzonego przez Chen Wangtinga stylu Chen, który uprościł do 1 lu 'taiji' (tai-chi) i 1 lu 'paochui' (pao-twi), czyli tzw. "13 form", tworząc tym samym 'laojia', "starą odmianę" stylu; (wedle niektórych "nową" stworzył współczesny mu Chen Youbeng, nie należy jej jednak mylić z obecną formą 'xinjia', której autorem jest Chen Fake). Nauczyciel Yang Luchana. Syn Chen Changxinga, Gengyun przekazał wiedzę swemu synowi, Yanxi, a ten swemu synowi, Chen Fake.


Chen Fake, in. Chen Fu-Ku (1887-1957). Prawnuk (lub wnuk) Chen Changxinga, jego spadkobierca za pośrednictwem Chen Gengyuna i Chen Yanxi (ojciec). Uprawiał obydwie formy Dużego Stylu ('laojia'). Koncentrował się na formach ręcznych, wzbogacając techniki w porównaniu z wersją tradycyjną. Do jego stylu należały także ćwiczenia z mieczem, lecz nauczył ich tylko niewielu uczniów. W jego formach zmienia się tempo wykonywania i wysokość pozycji. Wprowadził 3 poziomy wykonywania form: 'dipan' - niski, obszerne ruchy, 'zhongpan' - średni i 'gaopan' - wysoki (ruchy krótkie i subtelne). Pozwalał uczniom na wprowadzanie własnych modyfikacji i w jego odmianie przyjmuje się, że od wierności technik ważniejsza jest wierność zasadom. Zmiany, które wprowadził, spowodowały utworzenie całkowicie nowej formy, zwanej 'xinjia', składającej się - jak 'laojia' - z dwu 'lu' (form) - 'taiji' i 'paochui'.

Po wielu walkach stoczonych w okolicach Chenjiagou w 1930 roku pojawił się w Pekinie, na wezwanie krewnego Chen Zhaopi, gdzie pokonał najstarszego z trzech braci Li. Jego uczniami zostali Xu Yushen - szef pekińskiego Instytutu Guoshu, wybitny mistrz 'bagua' Li Jianhua i aktor opery pekińskiej Yang Xiaolou. Wsławił się też "nieruchomą" walką z zapaśnikiem Shen Sanem.

Uczył swych synów - Chen Zhaoxu i Chen Zhaokui oraz córkę Chen Baoqu. Prócz powyższych miał wielu uczniów spoza rodziny, jak Feng Zhiqiang czy Deng Jie. Swoim uczniom pozwalał na dość dowolne traktowanie form i tworzenie własnych interpretacji ruchów, co przyczyniło się do powstania wielu odmian tego stylu, istniejących zwłaszcza w Pekinie. Z broni ćwiczył tylko formę z mieczem, i tylko jej nauczał. Jego spadkobiercy, posługujący się innymi przyrządami, poznawali te formy w Chenjiagou. Obecnym spadkobiercą jest Chen Xiaowang, który otrzymał od starszyzny z Chenjiagou notatki swych poprzedników. Prócz Chen Xiaowanga i Feng Zhiqianga dużą rolę odgrywają Chen Zhenglei i Wang Xiang.


Chen Qingping, in. Chen Chin-Ping (1795-1868). Uczeń Chen Changxinga, a - według niektórych - także Chen Youbenga. Po przeprowadzeniu się do wioski Zhaobao, do domu rodziny swej żony, przyjęty na naukę przez Zhang Yana, zwanego "Magiczną Dłonią", jednego z dziedziców stylu Zhaobao, który złamał w ten sposób zasadę nauczania tylko członków rodziny. Łącząc nauki jednego i drugiego nauczyciela, Chen Qingping stworzył własny "mały styl" ('xiaojia'), złożony z dwu form (jak w Starym Stylu). Jego uczniami byli Wu Yuxiang, Li Jingyan, Niu Fahu i He Zhaoyuan.


Chen Wangting (Chen Wang-Ting), zw. Zhouting - poł. XVII w. Zamieszkały w Chenjiagou, w hrabstwie Wen, prowincja Henan (Honan). Wspomniany w "Kronice prefektury Huaiqing", "Kronice hrabstwa Wen" i "Kronice hrabstwa Anping" jako dowódca oddziału milicji terytorialnej hrabstwa Wen na 3 lata przed upadkiem dynastii Ming (1644). Zapisany również w "Genealogii rodziny Chen" jako członek 9 generacji rodziny od czasu zamieszkania w Chenjiagou. Twórca 7 form stylu Chen, ćwiczeń 'tuishou' i podstawowych technik walki włócznią, ćwiczonych w parach. Autor "Pieśni o Uderzeniach jak Wystrzał". Na jego styl wpłynęły metody ćwiczeń 'daoyin' (obecna nazwa 'qigong'), głębokiego oddychania 'tuna' i metod zaczerpniętych z wielu sztuk walki, poznanych przez niego w trakcie kariery wojskowej. Szczególną rolę odegrały techniki "uderzeń jak wystrzał", zaczerpnięte z formy stworzonej przez generała Qi Jiguanga (cała forma szybka 'paochui' - Pao-Twi - oparta została na tej metodzie) i nauki mistrza stylu Zhaobao Jiang Fa, wziętego do niewoli przez milicję hrabstwa Wen ok. 1640 roku.

W postaci stworzonej przez niego styl istniał do czasów Chen Changxinga i Chen Youbenga, w których styl został zreformowany, dzieląc się na odmiany "starą" i "nową", a w następnym pokoleniu jeszcze "małą".


Chen Xiaowang, ur. 1946. Syn Chen Zhaoxu, wnuk Chen Fake. Uczył się od swego ojca, potem zaś w tajemnicy (czasy Rewolucji Kulturalnej) od Chen Zhaopi i Chen Zhaokui. Twórca form 'shi jiu shi lu' i 'san shi ba shi lu'. Jego metoda treningowa oparta jest o 'laojia' (2 formy) i obejmuje też formę z mieczem, podwójnym mieczem, szablą, podwójną szablą, drągiem (lancą) i halabardą, a także dodatkowe ćwiczenia z metalową (drewnianą) kulą, długim drągiem i in. Jednak publicznie najczęściej demonstruje odmianę 'xinjia'; zna też 'xiaojia'. W latach 90. przy pomocy m.in. Shen Xijinga i Jana Silberstorffa założył pierwszą ogólnoświatową organizację 'taijiquan', World Chen Tai Ji Association. Biografia po angielsku na stronie www.chenxiaowang.com


Chen Youbeng (Yu-Ben), współczesny Chen Changxinga; niewiele istnieje materiałów na temat jego życia - spadkobiercą stylu był Chen Changxing i jego dotyczy większość zapisków. Wedle niektórych twórca Nowego Stylu rodziny Chen ('xinjia'), jednak obecna wersja "Nowego Stylu" powstała w otoczeniu mistrza Chen Fake. Podobno pierwszy spośród członków rodziny Chen stwierdził, że wobec przewagi broni palnej nie opłaca się uczyć walki na białą broń i skupił się na zdrowiu i samoobronie; w tym kierunku poszły wprowadzane przez niego zmiany. Nauczyciel (?) Chen Qingpinga.


Chen Zhaokui. Syn i uczeń Chen Fake. W okresie prześladowania starszyzny rodu Chen (zaliczeni do obszarników i wyzyskiwaczy; chodziło jednak prawdopodobnie o to, że dla miejscowej ludności jego członkowie byli wielkimi autorytetami, niezależnymi od partii komunistycznej) powrócił do rodzinnej wioski, gdzie w tajemnicy przed władzami rozpoczął treningi z piętnastoma młodymi ludźmi, wśród których byli Chen Xiaowang i Chen Zhenglei. Z tej liczby obecnie pięć osób jest wybitnymi instruktorami 'taiji', znanymi na świecie. W ten sposób przygotował grunt pod obecną ekspansję stylu Chen, powoli stającego się najpopularniejszą odmianą 'taiji' na świecie - żaden inny styl nie dysponuje bowiem taką kadrą (po okresie prześladowań wielcy mistrzowie innych szkół albo nie pozostawili spadkobierców, albo pełną wiedzę posiada jedynie jedna, na ogół stara osoba).


Chen Zhaoxu. Najstarszy syn i uczeń Chen Fake, ojciec Chen Xiaowanga, obecnego spadkobiercy stylu. W okresie prześladowań komunistycznych zaliczony do obszarników i zesłany do obozu pracy (laogai). Zastrzelony w trakcie próby ucieczki. Po jego śmierci (już po śmierci Chen Fake), obowiązek ocalenia stylu przejęli Chen Zhaopi i brat Zhaoxu, Chen Zhaokui.


Chen Zhenglei. Uczeń Chen Zhaopi i Chen Zhaokui. Zawodowy instruktor 'taiji', twórca 18-ruchowej formy Chen opartej głównie o 'laojia' i niektóre ruchy z 'xinjia'. W młodości prześladowany za przynależność do rodziny obszarniczej, znawca 'laojia', a także zmodyfikowanej wersji Chen Fake. Od 1988 roku członek Zgromadzenia Narodowego Chińskiej Republiki Ludowej. Jeden ze "strażników bramy" stylu Chen.


Cheng Man-Ching (?-?), profesor literatury i kaligrafii z Shanghai (Szanghaju); w dojrzałym wieku ofiara ciężkiej choroby spowodowanej przepracowaniem, a także urazem głowy w dzieciństwie (przygniótł go walący się mur), na skutek tego rozpoczął naukę u Yang Chengfu, zostając jego najmłodszym, ostatnim uczniem i specjalistą od 'Pchających Dłoni'; zajmował się także wędrówkami po górach i zielarstwem. W okresie podboju Chin przez Japończyków uciekał przed nimi po całym kraju, wszędzie prowadząc nauczanie. By móc nauczyć nowych adeptów w krótkim czasie, jaki miał do dyspozycji, stworzył skróconą i ułatwioną formę stylu Yang (37 ruchów) oraz skróconą formę miecza. Po rewolucji osiadł na Tajwanie, gdzie założył szkołę. Jego spadkobiercą jest obecnie Ben Peng Lo, opiekujący się rodziną mistrza, a jednym z wybitnych uczniów Li Muxiang (Lee Mu-Hsiang), swego czasu sekretarz komisji 'taijiquanu' Chińskiego Związku Guoshu (tajwańska państwowa organizacja, zajmująca się krzewieniem sztuk walki). Większość działających w latach 60. i 70. na Zachodzie instruktorów to uczniowie Cheng Man-Chinga, z T.T. Liangiem na czele.


Feng Zhiqiang, ur. 1928, uczeń Chen Fake, znany z inowacyjnego podejścia do form. Twórca 48- i 24-ruchowej formy stylu Chen oraz własnej metody ćwiczeń "pchających dłoni", polegających nie na ustalonych sekwencjach, lecz na 'san tuishou' ("swobodnych pchających dłoniach", "wolnej walce"). Autor książki "Chen style Taijiquan", jedynej wydanej po angielsku książki na temat tego stylu. Jego inowacje krytykowane są przez niektórych mistrzów.


Qi Jiguang (1528-1587) - generał, gubernator wojskowy wielu prowincji, m.in. również Fujian (Fukien), gdzie przyczynił się do rozwoju sztuk walki, organizując konkursy i popierając wiele szkół. Autor "32 form Wystrzałowego Boksu" - książki, opisującej stworzoną przez niego formę, do której zaadoptował techniki 16 różnych szkół, poznanych przez siebie w trakcie kariery wojskowej, opierając je na zasadach 'paochui'. Stworzona przez Chen Wangtinga forma 'paochui' stylu Chen to wersja formy Qi Jiguanga, skrócona o parę ruchów.


Quan You (1834-1902) Uczeń Yang Banhou. Mandżur, oficer cesarskiej straży. Jedna z wielu osób z dworu cesarskiego, która uczyła się u Yang Banhou. Ćwiczył duży i mały styl Yang. Ojciec Wu Jianquana.


Wu Jianquan, in. Wu Chian-Chyan, prawdziwe nazwisko Quan (1870-1942). Syn Quan You. W oparciu o styl Yang, przekazany mu przez ojca stworzył własną odmianę Małego Stylu, zwaną stylem Wu od rdzennie chińskiego nazwiska, które przybrał po obaleniu dynastii mandżurskiej.


Yang Luchan (Lew-Shan, Lushan), zw. Wuti (1799-1872) - twórca stylu Yang, początkowo niewiele różniącego się od stylu Chen (dwie formy Chen Changxinga). O sposobie, w jaki posiadł tajemnice rodu Chen krążą sprzeczne legendy. Darzony szacunkiem, gdyż nigdy nikogo nie zabił. Ostatecznie osiedlił się w Pekinie, gdzie założył rodzinę i rozpoczął nauczanie. W tym czasie stał się bohaterem wielu wydarzeń, które dały asumpt do późniejszych opowieści. Podobno wyrzucał z palców strzały, wbijając je w cel tak głęboko, jakby były wystrzelone z łuku. Jego koronną bronią była jednak włócznia. Ojciec Yang Banhou i Yang Jianhou.


Yang Banhou zw. Yu (1837-1892) Najstarszy syn Yang Luchana, znany z silnego charakteru i zamiłowania do walki. Atakował pierwszy. W młodości b. surowo trenowany przez ojca. Jego styl nazywano Małym Stylem. Nie lubił nauczania, na które zdecydował się, gdy zapragnęli pobierać od niego nauki dworzanie z cesarskiego pałacu - zmusiło go to do wprowadzenia ułatwień w treningu. Z przyjemnością za to dawał różnorakie pokazy. Nauczyciel Quan You.


Yang Chengfu, in. Yang Ching-Fu właściwe imię Chao-Chin (1883-1936). Najmłodszy syn Yang Jianhou. Opracował obecnie ćwiczone formy stylu Yang - jego styl znawcy nazwali Udoskonalonym Dużym Stylem. Docenił 'taijiquan' i rozwinął się jako wojownik dopiero po śmierci dziadka i ojca, co spowodowało, że podczas treningu musiał posługiwać się ich notatkami; zapewne przyczyniło się to do powstania różnic między stylami Yang i Chen (do jego czasów uważano je za ten sam styl). Za wybitnego mistrza uznany wspólnie przez innych mistrzów 'taiji'. Nauczyciel Yang Sou-Chunga (najstarszy syn), Fu Zhongwena, męża swej siostrzenicy uważanego za najwierniejszego ucznia i Cheng Man-Chinga, twórcy skróconej odmiany 'taiji' Yang (37 ruchów i krótka forma z mieczem). W Pekinie działa obecnie otoczony szacunkiem jego najmłodszy syn, Yang Zhenduo, będący jednak małym chłopcem w momencie śmierci ojca.


Yang Jianhou, in. Yang-Chian (1839-1917). Młodszy syn Yang Luchana, zwany "Panem Numer Trzy". Łagodnego charakteru, na surowe metody treningowe ojca reagował źle. Jego styl zwany jest Średnim Stylem. Wybitny nauczyciel. Nauczał małego, średniego i dużego stylu w zależności od tego, jakie były potrzeby jego uczniów. Znany z umiejętności wyrzucania pocisków, walki kijem i ścierką. Ojciec Yang Shaohou i Yang Chengfu.


Yang Shaohou, in. Yang Chao-Hsiung (1862-1930). Starszy syn Yang Jianhou. Reprezentował Duży i Mały Styl. Odważny i mocny, lubił atakować pierwszy. Bardzo surowy jako nauczyciel, nie zostawił po sobie uczniów. Znany z walki z zamkniętymi oczyma.



copyright © Jaromir Śniegowski
Polskie Towarzystwo Rozwoju Chen Taiji Quan
Oficjalna strona Towarzystwa: www.chen.org.pl,  e-mail: chen@chen.org.pl
Treść: Jaromir ŚniegowskiWykonanie stronyTadeusz Jasienski