Trzynaście energii
poszczególnych broni

Na schemacie form stylu Chen można sprawdzić, że w stylu Chen używa się tzw. "sześciu broni":



Tak jak formy ręczne mają swoich 13 energii, tak i każda z broni ma analogiczne techniki, będące jej podstawą; nie należy ich mieszać z nazwami ruchów formy, których jest zwykle znacznie więcej. Tak jak w przypadku form ręcznych, w każdym ruchu formy może się zawierać co najmniej parę "energii".

Sposoby stosowania energii charakterystyczne są dla każdej z broni, determinowane jej budową i specyficznymi dla kultury chińskiej właściwościami. Dla mieszkańców Kraju Środka szabla jest bronią ciężką i dość prymitywną, wymagającą agresji i siły fizycznej, stąd zwana jest często "tygrysem". Zupełnie inne funkcje mają miecz i włócznia - lekkie i finezyjne, wymagające koncentracji i poprawnej techniki zamiast siły. Miecz często jest zresztą porównywany do "pływającego smoka", a o włóczni mówi się: "100 dni na ćwiczenie szabli, lecz 1000 dni na opanowanie włóczni", a także określa się ją jako "królową broni" - szybką i nieprzewidywalną. Halabarda uchodzi zaś za najcięższą i wymagającą olbrzymiej siły.

Przepływy energii i sposoby jej stosowania są więc w każdym wypadku inne. Dla...


szabli i podwójnych szabli

...są one następujące:

  • gun - odchylenie przez skręt w lewo,
  • bi - odchylenie przez skręt w prawo,
  • zha - dźgnięcie w dół,
  • lan - odparowanie tylną stroną szabli,
  • pi - cięcie poziome,
  • kan - cięcie w pozycji horyzontalnej,
  • liao - okrężny unik ze sztychem w górę,
  • jie - blokowanie (używając ostrza),
  • chan - okrężne skręcenie,
  • don - wstrząśnięcie (fajing),
  • jia - podniesienie broni przeciwnika nad głową,
  • mo - cięcie poziome lub ukośne do góry,
  • tiao - szarpnięcie w górę z dwoma górnymi calami.

W wypadku...


miecza i podwójnych mieczy

...13 jego technik różni się nieco - choć nie do końca - od szabli. Widać tu poważną różnicę, jeśli chodzi o ogólną teorię chińskich sztuk walki. Z reguły uważa się bowiem, że miecz posiada znacznie więcej technik, niż szabla, i to zupełnie innych. W stylu Chen każda broń ma tylko 13 technik, a w wypadku szabli i miecza niektóre z nich wyglądają tak samo. Można to wytłumaczyć tym, że dla mistrzów tai ji o odmienności decyduje nie zewnętrzny wygląd techniki, lecz kierunek i sposób przebiegu energii; z natury rzeczy sposobów, w jaki wyzwala się energię jest znacznie mniej niż niuansów, jakimi mogą się różnić zewnętrzne ruchy. "13 energii" miecza to:

  • ci - dźgnięcie poziome lub w górę,
  • pi - cięcie poziome,
  • liao - okrężny unik ze sztychem w górę,
  • gua - wstrzymanie,
  • dian - strzepnięcie nadgarstka w celu uderzenia sztychem w dół,
  • mo - cięcie poziome lub ukośne do góry,
  • tuo - pchnięcie do góry,
  • jia - podniesienie broni przeciwnika nad głową,
  • sao - horyzontalne cięcie kołowe,
  • jie - blokowanie (używając ostrza),
  • zha - dźgnięcie w dół,
  • tui - pchnięcie,
  • hua - koliste neutralizujące, uderzające techniki.

W wypadku...


włóczni / kija

...sprawa jest bardziej skomplikowana. Forma ta powstała z połączenia form walki włócznią i kijem, więc jednoczy metody stosowania siły charakterystyczne dla obydwu broni. Z natury rzeczy powinno być ich wiele (obydwie bronie znane są z bogactwa technik). Jedna i tu ograniczono się do sposobów wyzwalania i kierunku przebiegu siły, co spowodowało ograniczenie ich do 13. Są one następujące:

  • dźganie w dół,
  • parowanie z lewej do prawej,
  • parowanie z prawej do lewej,
  • parowanie do góry,
  • uderzanie na boki,
  • uderzenie punktowe w dół,
  • uderzenie punktowe w górę,
  • uderzenie w dół,
  • odepchnięcie,
  • blokowanie w górę,
  • skręcanie w kierunku wskazówek zegara,
  • skręcanie w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara,
  • dźganie do przodu.

Ostatnią bronią, stosowaną w stylu Chen jest...


halabarda

...zwana guandao (czyli "szabla na kiju"). Ta stosunkowo prosta, choć wymagająca dużej siły fizycznej i powodująca olbrzymie zniszczenia broń ma też stosunkowo proste nazwy "13 energii". Oto one:

  • rozbicie,
  • cięcie,
  • górne cięcie zewnętrzne,
  • górne cięcie wewnętrzne,
  • rąbnięcie,
  • parowanie horyzontalne,
  • zewnętrzne parowanie ukośne,
  • wewnętrzne parowanie ukośne,
  • górne punktowanie,
  • dźgnięcie,
  • pchnięcie,
  • blokowanie w górę,
  • pociągnięcie.

Nie uwzględniona jest w tym spisie "14 energia", będąca podstawą ruchu w halabardzie, tzw. "nieustający ruch kołowy". Wiele osób twierdzi, że właśnie do niego można sprowadzić wszystkie kierunki przebiegu energii, charakterystyczne dla tej broni...



copyright © Jaromir Śniegowski
Polskie Towarzystwo Rozwoju Chen Taiji Quan
Oficjalna strona Towarzystwa: www.chen.org.pl,  e-mail: chen@chen.org.pl
Treść: Jaromir ŚniegowskiWykonanie stronyTadeusz Jasienski